به گزارش خبرنگار یکتا هنر، نشست خبری هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل احمد، سهشنبه ۹ دی ماه ۱۴۰۴ با حضور ابراهیم حیدری مدیرعامل خانه کتاب و ادبیات ایران، مجید قیصری دبیر علمی این دوره از جایزه جلال و غلامرضا طریقی معاون شعر و ادبیات داستانی خانه کتاب و ادبیات ایران در سرای کتاب خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد.
در ابتدای این نشست غلامرضا طریقی معاون شعر و داستان خانه کتاب گفت:در هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل احمد همه تلاش مان این بود که به ادبیات به عنوان ادبیات توجه کنیم بدون توجه به گروهبندیهای سیاسی و گعدههای ادبی بر همین اساس اولین و آخرین گزینه ما آقای دکتر قیصری بود که مدتی هم طول کشید که رضایت ایشان را جلب کنیم. مدیرعامل خانه کناب هم بیشترین حکایت را در ایجاد چنین بستری از ما داشتند. اعضای هیات علمی هم غالبا به خاطر آقای قیصری و بخشی هم به خاطر علاقه به این جایزه دعوت ما را پذیرفتند.
ابراهیم حیدری مدیرعامل خانه کتاب هم در ادامه ضمن تبریک ماه رجب و مناسبات آن گفت: خداوند کشور ما را از همه آسیبها حفظ کند. بدیهی است که هیچ کشوری نمیتواند از بیرون کشور دیگری را مدیریت کند و کشور ما هم از این قاعده مستثنی نیست و امیدواریم که کشور ما هم از گرند مداخلات و هجمه بیگانگان دور بماند.
وی در ادامه در مورد روند و آمار هجدهمین جایزه جلال گفت: در این دوره جایزه جلال برخلاف دورههای گذشته هم زودتر دبیر علمی خود را شناخت و هم فراخوانش را منتشر کرد و تلاش کردیم شعار و رویکرد همبستگی و همدلی را رعایت کنیم و انعکاس آن در کاندیداها، داوران و منتخبین آن هم قابل مشاهده است.
حیدری در مورد تعداد آثار شرکت کننده در این دوره گفت: در مجموع ۳۲۱۶ کل آثار رسیده به دبیرخانه است. در این میان ۱۵۳۱ عنوان داستان بلند و رمان، ۵۹۶ عنوان مجموعه داستان کوتاه، ۱۰۱۳ عنوان مستند نگاری و ۷۶ نقد ادبی به دست ما رسید که در مجموع ۱۰۲۹ ناشر آثارشان را برای جایزه ارسال کردند.
غلامرضا طریقی نیز در این نشست، بخش بزرگی از رونق و اعتبار جایزه ادبی جلال آلاحمد را مرهون محبتها، همراهیها و زحمات خبرنگاران دانست و ضمن تشکر از دبیر علمی این دوره، گفت: درباره شأن علمی و جایگاه ادبی مجید قیصری نیازی به توضیح از سوی بنده نیست و این جایگاه برای همگان از جمله اصحاب رسانه مشخص است. با وجود پرهیزهایی که ایشان همواره داشتهاند و ترجیح میدادند بیشتر به کار نویسندگی و فعالیتهای ادبی خود بپردازند دبیری هجدهمین دوره این جایزه را برعهده گرفتند.
او با اشاره به تغییر رویکرد در هجدهمین دوره جایزه گفت: مهمترین رویکرد ما این بود که به ادبیات، به معنای حقیقی ادبیات، توجه شود؛ بیاعتنا به سویههای سیاسی، اجتماعی و حتی گرایشهای فرهنگی که گاه میتواند مسیر قضاوتها را به سویی خاص متمایل سازد. ما بسیار اندیشیدیم که چه کسی دارای این شأن و صلاحیت است که بتواند ادبیات را صرفاً از منظر ادبیات ببیند و فارغ از هرگونه گروهبندی و دستهبندی، معیار را بر ارزشهای ادبی قرار دهد. بدون تردید آقای قیصری انتخاب اول و آخر ما بودند. امیدوارم حاصل این تلاشها به نتیجهای قابل قبول بینجامد.
مجید قیصری نیز در این نشست مطرح کرد: در این دوره بهویژه با سطح آثاری که به دبیرخانه رسید، واقعاً شرایط به گونهای بود که نمیشد به این آثار جایزه نداد. گاهی شما باید در میان آثار جستوجو کنید تا آثاری بیابید که شایستگی دریافت جایزه را داشته باشند، اما گاه ـ مانند آنچه در این دوره رخ داد ـ سطح آثار آنقدر بالاست که عملاً امکان نادیده گرفتن آنها وجود ندارد. امیدوارم به هر یک از این آثار بتوان ارزیابی و امتیاز شایستهای داد، چرا که احتمال اینکه برخی از این آثار جایزهای دریافت نکنند، بسیار اندک است.
دبیر علمی هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آلاحمد ادامه داد: البته متأسفانه در بخش نقد ادبی در این دوره نامزدی معرفی نشد. هیئت علمی و داوران این بخش در بیانیهای مفصل، دلایل این تصمیم را تشریح کردهاند. بر اساس گزارشی که دوستان برای من آوردند و متن بیانیهای که تنظیم شده است، هیئت داوران بخش نقد ادبی هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آلاحمد پس از بررسی همه آثار رسیده به دبیرخانه به اتفاق نظر رسیدند که هیچیک از آثار امتیاز لازم برای کسب رتبه و شایستگی نامزدی را به دست نیاورده است.
وی افزود: نکته مهم دیگری که در این دوره به آن توجه شد، رعایت انصاف و عدالت در داوری بود. چه در حوزه رمان و چه در بخش مجموعه داستان کوتاه، این دغدغه وجود داشت که آثار نویسندگانی که برای نخستین بار کتاب منتشر کردهاند، با آثار نویسندگانی که سالها در این حوزه زحمت کشیدهاند و صاحبنام هستند، بهطور مستقیم مقایسه نشود. تلاش ما در این دوره این بود که انصاف رعایت شود و به سمتی برویم که نویسندگانی که در حوزه رمان یا مجموعه داستان برای نخستین بار اثری خلق کردهاند، در گروهی همسطح با یکدیگر داوری و مقایسه شوند، نه اینکه در کنار رمانها و مجموعههایی از نویسندگان باسابقه مورد سنجش قرار گیرند.
دبیر علمی هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آلاحمد در ادامه با ابراز امیدواری از اینکه این رویکرد به کتاب اولیها در دورههای بعدی نیز استمرار داشته باشد، گفت: تحقق این امر به مطالبهگری اصحاب رسانه بازمیگردد. بنده تلاش خود را انجام دادم و دبیرخانه نیز بر این موضوع ایستادگی کرد. امیدوارم در دورههای بعد این نگاه حتی بهعنوان بخشی از اساسنامه جایزه تثبیت شود تا عدالت در داوری بیش از پیش رعایت گردد.
وی توضیح داد: به باور من هر سال معرفی پنج مجموعه داستان یا ۱۰ رمان موجب دیده شدن آثار میشود و میتواند عاملی تشویقی هم برای نویسندگان و هم برای ناشران باشد؛ بهویژه برای کتابهایی که برای اولینبار منتشر میشوند. متاسفانه در دورههای گذشته بسیاری از نویسندگان به ما میگفتند که انتشار مجموعه داستان، بهخصوص برای نویسندگان جوان با دشواریهای فراوانی همراه است و ناشران نیز کمتر به این حوزه رغبت نشان میدهند. این رویکرد میتواند کمکی باشد تا هم نویسندگان و هم ناشران با سهولت و اطمینان بیشتری به چاپ چنین آثاری بپردازند.
قیصری در پایان نشست خبری هجدهمین دوره جایزه ادبی جلال آل احمد بر ضرورت تدوین استراتژی بلندمدت برای جایزه تأکید کرد و پیشنهاد داد: باید هیئت علمی بهصورت چهارساله انتخاب شود تا مسیر جایزه ثابتتر و جریانسازتر شود.
