به گزارش خبرنگار یکتا هنر، نشست خبری هشتمین جایزه پژوهش سال سینما امروز یکم دی با حضور علیرضا اسماعیلی، دبیر این رویداد، برگزار شد. سخنان دبیر و دبیر اجرایی جایزه نشان از یک تحول استراتژیک در رویکرد سازمان سینمایی به مقوله پژوهش دارد. بر اساس این تغییر، پژوهش از حالتی صرفاً آکادمیک خارج شده و قرار است مستقیماً در خدمت نیازهای کاربردی و تنظیمگرانه سازمان قرار گیرد. هدف اصلی این دوره، پر کردن «شکاف بین دانش و عمل» از طریق پیوند مستمر با دانشگاهها و تمرکز بر موضوعاتی چون بررسی ذائقه مخاطب، قیمتگذاری بلیت سینما و حتی اصلاح نظام آموزشی برای تربیت بصری نسل جدید است.
گذر از نظریه به عمل: نیازهای صنفی و دولتی
علیرضا اسماعیلی، دبیر جایزه، با تأکید بر کاربردی بودن پژوهشها، اعلام کرد که فراخوان امسال بر اساس نیازهای واقعی صنوف و نهادهای وابسته به سازمان سینمایی تدوین شده است. وی همچنین از تقویت ارتباطات با ۸ دانشگاه مطرح دارای گروه سینما خبر داد.
حسین یزدانشناس، دبیر اجرایی، در همین راستا، از یک تصمیم مهم شورای سیاستگذاری پرده برداشت: «امسال پروپوزالها را کنار گذاشتیم و تنها طرحهای پژوهشی خاتمهیافته را داوری میکنیم.» این اقدام نشان میدهد سازمان سینمایی بیش از تولید ایده و طرحهای اولیه، به دنبال نتایج ملموس و قابل اتکاء برای استفاده فوری در سیاستگذاری است.
تنظیمگری؛ هدف کلیدی پژوهش
یکی از شفافترین اظهارات در این نشست توسط یزدانشناس مطرح شد. وی وظیفه اصلی سازمان سینمایی را «تنظیمگری» عنوان کرد و تصریح نمود که پژوهشهای موردنظر این نهاد، باید در امر تنظیمگری به سازمان کمک کنند.
او با ذکر نمونههایی تأکید کرد: «مثلاً باید بررسی شود که قیمت بلیت سینما در ایران کم است یا زیاد؟ یا برای شناورسازی قیمتها چه مسائلی باید بررسی شود؟» این رویکرد جدید، پژوهش سینمایی را از یک حوزه صرفاً هنری، به ابزاری برای مدیریت اقتصادی و اجتماعی حوزه فرهنگ تبدیل میکند.
چالش کمدیهای پرمخاطب و راهحلهای بلندمدت
در پاسخ به انتقادات مبنی بر ناکارآمدی پژوهشها، اسماعیلی با اشاره به پژوهشی درباره رشد فیلمهای کمدی در دهه اخیر، تأکید کرد که عدم استفاده از پژوهش به خود فیلمساز بازمیگردد.
اما یزدانشناس ریشه این مشکل را عمیقتر دانست و به نتیجه یک تحقیق اشاره کرد: «یکی از پژوهشهای ما درباره این موضوع بود که چرا امروزه کمدیهایی که جنبههای زیباییشناختی قوی ندارند، پرمخاطب میشوند. نتیجه نشان داد که نسل جدید از نظر سلیقه بصری چندان تربیت نشده است و این موضوع به نظام آموزشی و آموزش سینما در مدارس بازمیگردد.»
این تحلیل منجر به یک اقدام عملی در سطح کلان شد: به گفته اسماعیلی، با وزارت آموزش و پرورش جلساتی برگزار و طرح افزودن آموزش سینما به کتب درسی دانشآموزان دوره متوسطه اول تصویب شده و در انتظار تصویب نهایی در شورای وزیران است. این موضوع نشاندهنده آن است که پژوهشهای این دوره، نه تنها به دنبال اصلاح کوتاهمدت صنعت، بلکه در پی تغییرات ساختاری و فرهنگی در افق بلندمدت است.
رصد سینمای زیرزمینی و توجه به فناوریهای نوظهور
اسماعیلی همچنین به موضوعات حاشیهای اما مهمی اشاره کرد؛ از جمله رصد مستمر سینمای زیرزمینی برای اطلاعرسانی به مسئولان بالادستی، و تمرکز بر تأثیر هوش مصنوعی که در داوری تمام رشتهها مورد توجه داوران خواهد بود.
در پایان، اسماعیلی ابراز امیدواری کرد که با بارگذاری همه این پژوهشها در پایگاه معاونت، اهالی سینما بتوانند از این منابع استفاده کنند؛ هرچند میزان بهرهبرداری از این منابع به خود آنها بستگی دارد و این، همچنان یک چالش جدی در پیوند دانشگاه و بدنه سینما باقی میماند.
بر این اساس، مراسم اهدای جوایز این دوره که در چهار حوزه تألیف و ترجمه، طرحهای پژوهشی خاتمهیافته، پایاننامهها و مقالات علمی برگزار شده، دهم دی ماه برگزار خواهد شد.
