یکتا هنر- محمدصالح حجتالاسلامی؛ محمود فرشچیان، نگارگر معاصر ایران، با بازآفرینی زبان بصری مینیاتور و پیوند آن با روح زمانه، فصل تازهای در تاریخ نگارگری گشود. او نه صرفاً ادامهدهنده راه گذشتگان، بلکه خالق مکتبی نو است که توانست سنت را بهگونهای مدرن و جهانی بازخوانی کند.
عبور از تکرار سنتی
پیش از فرشچیان، نگارگری ایرانی عمدتاً بر پایه الگوهای تثبیتشده و تکرار موتیفهای رایج شکل میگرفت؛ ترکیببندیها، چیدمان فیگورها و استفاده از رنگها در چهارچوب قواعد کهن باقی میماند. فرشچیان با شناخت عمیق این سنت، نخست آن را آموخت و سپس جسورانه دست به دگرگونی زد. او پرسپکتیو را بهگونهای شاعرانه وارد آثار کرد، فضای نگاره را از تختی مطلق خارج ساخت و پویایی تازهای به صحنهها بخشید.
انفجار رنگ و روایت
در آثار نگارگران قدیم، رنگآمیزی اغلب بر پایه هارمونی ملایم و محدود به طیفهای سنتی بود. فرشچیان اما از گسترهای وسیعتر، درخشانتر و گاه نامتعارف بهره برد تا بیان احساسات و پیامهای معنوی را تشدید کند. این رویکرد، آثار او را به تجربهای حسی و روایی بدل کرد که مخاطب جهانی هم با آن ارتباط برقرار میکند.
تلفیق عرفان با فرم مدرن
اگرچه مضمون عرفانی و حماسی، میراث مشترک نگارگران ایرانی است، اما فرشچیان آن را با بیانی مدرن و جهانی روایت کرد. فیگورهای کشیده، خطوط سیال و حرکتهای اغراقشده، گویی تجسمی عینی از مفاهیم معنویاند. او با این روش، فضایی خلق کرد که نه تنها به گذشته متصل است، بلکه با مخاطب امروز نیز گفتوگو میکند.
معماری صحنه و نگاه جهانی
فرشچیان در ترکیببندیهایش، گاه از قواعد غربی مانند عمقنمایی و نورپردازی الهام گرفت، اما این عناصر را در بستر زیباییشناسی ایرانی ادغام کرد. همین تلفیق، آثار او را برای نمایش در گالریها و موزههای بینالمللی جذاب و قابل فهم ساخت.
