به گزارش خبرنگار یکتا هنر، رضا دبیرینژاد رئیس موزه هنرهای معاصر تهران در نشست خبری نمایشگاه جدید موزه هنرهای معاصر تهران با عنوان «به گزارش زنان» درباره نمایشگاههای موزه هنرهای معاصر تهران گفت: ایده نمایشگاه جدید از آغاز سال جاری مطرح شد و مقدماتش را از اواسط نمایشگاه پیکاسو انجام دادیم تا بتوانیم بعد از نمایشگاه پیکاسو، این مهم را در هفته آخر خرداد ماه به ثمر برسانیم اما متاسفانه با روزهای جنگ تحمیلی ۱۲روزه مواجه شدیم و با توجه به شرایط تصمیم گرفتیم الان آن را برگزار کنیم.
وی تصریح کرد: در دوره جدید برنامهریزی جدید، تاکید ما بر نمایش آثار گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران بود. موزهها هسته مرکزی شامل گنجینهشان دارند که سعی میکنند روایتی را از دل اینها بیرون بیاورند و به نمایش عمومی بگذارند که بر مبنای اهدافی مشخص، آثار انتخاب میشود.
دبیرینژاد گفت: در نمایشگاههای پیشین موزه، نمایش آثار زنان هنرمند خیلی زیاد نبوده درحالی که نزدیک به ۶۵ هنرمند زن در گنجینه داریم و تصمیم گرفتیم آثار هنرمندان نوگرای زن که از آنها در موزه اثر داریم، به نمایش بگذاریم. بر این اساس که حس کردیم باید هنر نوگرا را معرفی کنیم و در این میان، قطعاً یکی از شاخصهای هنر نوگرا، حضور زنان است. در دوره متاخر یکی از ویژگیهای معاصریت حضور زنان است و بر این اساس بود که نمایشگاه «به گزارش زنان» را انتخاب کردیم. امروز به حجم زیادی از اسامی زنان هنرمند معاصر رسیدیم که دیگر نمیشود بدون آنها نمایشگاه یا حراج هنری برگزار کرد.
وی در ادامه بیان کرد: افسانه کامران استاد دانشگاه و پژوهشگر هنری، توکا ملکی پژوهشگر هنر و سجاد باغبان ماهر کارشناس هنر و کیوریتور، گروه کیوریتوری نمایشگاه «به گزارش زنان» را تشکیل میدهند. به دلیل اینکه موزه هنرهای معاصر تهران تا به حال مدیر خانم نداشته، تصمیم گرفتیم یک رئیس افتخاری برای موزه هنرهای معاصر تهران در روز افتتاحیه نمایشگاه داشته باشیم که توکا ملکی عهدهدار این مسئولیت شده است.
رئیس موزه هنرهای معاصر تهران در ادامه درباره فعالیتهای جانبی این نمایشگاه توضیح داد: روز پنجشنبه این هفته در گالریهای خانه هنرمندان ایران و روز جمعه در گالریهای تهران، نمایشگاههایی را با موضوع هنرمندان زن خواهیم داشت. در کنار نمایشگاه موزه هنرهای معاصر تهران نشستهایی را با موضوع زنان هنرمند خواهیم داشت که مسئولیت آن را افسانه کامران برعهده خواهد داشت.
توکا ملکی در ادامه نشست بیان کرد: باور دارم برای روایت تاریخ هنر باید در نقاط مختلف ایستاد و قصه را روایت کرد که یکی از این نقاط، زنان و نقش زنان است و این زنان هنرمند دیدگاهی دارند که قطعاً تاریخ هنر را تکمیل کرده است. این به معنای تفکیک جنسیتی و پررنگ کردن نقش زنان یا مردان نیست بلکه بازخوانی هر کدام از آثار هنری است که بدون هر کدام تاریخ هنر ناقص خواهد بود.
وی بیان کرد: ما به جز چندین هنرمند پیشگام هنر مدرن شاید آثار چندانی ندیده باشیم؛ وقتی آثار موجود در گنجینه را دیدیم که تا به حال دیده نشدهاند و ما نیز شگفت زده شدیم و این فرصتی بود کت از زوایای مختلف بتوانیم آنها را بررسی کنیم.
ملکی اظهار کرد: در این نمایشگاه به این میپردازیم که زنان به چه موضوعات، تکنیکها و شاخصههای موجود پرداختند و چقدر به جریانهای هنر نوگرا توجه داشتند که همه این موارد سبب شد به تقسیمبندی برسیم که آثار را چیدمان و معرفی کنیم.
وی در ادامه بخشهای نمایشگاه را برشمرد و گفت: اولین بخش نمایشگاه، پیشگامان است که نخستین هنرجویان زن هنر نوگرا را معرفی میکنیم. دومین بخش، پرتره است که زنان چطور به این موضوع پرداختند و چه سوژههایی را توجه کردند. بخش سوم، هنر انتزاعی است که شاخصترین آثار را در میان آثار زنان هنرمند همچون بهجت صدر دیدیم. بخش چهارم، منظره نگاری است که زنان آثار شاخصی دارند. بخش پنجم، زندگی روزمره است که زنان توجه خاصی به موضوعات روزمره و اجتماعی دارند. بخش ششم، نو سنتگرایی است که زنان به شیوه خودشان به این موضوع پرداختند. بخش هفتم، به سابقه تشکیل گروههای هنری و گروه دنا که تنها گروه مختص زنان در آن زمان است، میپردازد. بخش هشتم و آخر، پرداختن زنان هنرمند به مسایل اجتماعی است که نمونههای شاخصی وجود دارد.
افسانه کامران نیز درباره نشستهای پژوهشی توضیح داد: یکی از وظایف موزهها، پرداختن به موضوعات تحلیلی و پژوهشی است و اینکه
چه طیفی از پژوهشها را در بر میگیرد. در سالهای اخیر این علاقه به پژوهش گسترش پیدا کرده است که یکی از کلیدواژههای آنها، بازنمایی است اما من امیدوارم این آثار از بازنمایی گذر کند و به مسائل مهمتر بپردازد.
وی تصریح کرد: آن چیزی که به روایت گنجینه موزه است باید با دیگر محلهای نمایش آثار، متفاوت باشد بنابراین موزه میتواند این امکان را فراهم کند تا مواجهه مستقیم با این موضوعات برای پژوهشگران ایجاد شود.
سجاد باغبان ماهر کارشناس هنری و دیگر کیوریتور نمایشگاه «به گزارش زنان» در ادامه با اشاره به محدودیتهای نمایش آثار هنرمندان توضیح داد: بخش مهم زندگی و فعالیت یک موزه، گردآوری آثار جدید برای تکمیل گنجینه است و من بهعنوان یک معلم موزهداری، همیشه گفتهام که گردآوری و تکمیل گنجینه، یکی از امور مهم موزهداری است. موزه نمیتواند از جایی به بعد بگوید که دیگر بازنشسته شده است. محدودیتها و مشکلاتی برای برگزاری نمایشگاه داشتیم اما تلاش کردیم تا حد امکان آثاری را به نمایش بگذاریم. در این رویداد، ۱۲۱ اثر منتخب از ۶۵ هنرمند به نمایش گذاشته میشود که بخشی از آنها تاکنون به نمایش گذاشته نشده است.
وی با اشاره به برخی هماهنگیها پیش از جنگ تحمیلی ۱۲روزه، گفت: هماهنگیهایی با بعضی از گالریها برای نمایش آثار پیش از جنگ تحمیلی ۱۲روزه انجام شد اما پس از جنگ ناهماهنگیهایی ایجاد شد و در نهایت ۱۲ گالری در بخش جنبی برای برپایی نمایشگاه با ما همکاری کردند. بر این اساس، ۱۴ نمایشگاه و رویداد در بخش جنبی نمایشگاه «به گزارش زنان» با موضوع آثار هنرمندان زن معاصر برپا خواهد شد که این آثار در گنجینه موزه هنرهای معاصر تهران وجود نداشتند.
باغبان ماهر عنوان کرد: ۷ رویداد روز پنجشنبه دوم مردادماه در گالریهای خانه هنرمندان و ۷ رویداد جمعه سوم مرداد در گالریهای اِچ، اُ، باشگاه، سهراب، شم، علیها، ندا، نگر، نقش جهان، میرانا، هما و وَرد افتتاح میشوند.
وی در پایان گفت: نوع چیدمان آثار تا حدودی رویکردی دایرهالمعارفی دارد اما تصمیم گرفتیم بخشهایی از آن را به گالریها واگذار کنیم تا مشارکت نهادهای مستقل هنری نیز در آن پررنگ باشد.
دبیرینژاد در پاسخ به پرسش خبرنگار یکتا هنر مبنی بر اینکه آیا در نمایشگاه «به گزارش زنان» به شهید منصوره عالیخانی و آثار ایشان که اتفاقا نوگرا هم هست پرداخته میشود یا نه گفت: از روزی که این اتفاق افتاد (جنگ دوازده روزه آغاز شد)، با هنرمندان مختلف وارد مذاکره شدیم تا به دلیل معاصریت، بتوانیم برنامههایی را در کنشهای موجود داشته باشیم، حتی در همان روز ابتدایی جنگ، با سازمانهای جهانی و موزههای همتا، نامهنگاری کردیم تا بتوانیم روایت درستی از داخل ایران و موضوع حفظ موزهها و میراث فرهنگی، تذکراتی را داشته باشیم. اما لازم است بگویم که معاونت هنری قرار است بزرگداشت هنرمندان درگذشته و آسیب دیده (شهید) را برگزار کند و یک مورد هم میتوانست همین موردی که شما اشاره کردید، باشد.
وی بیان کرد: ما در روز افتتاحیه نمایشگاه «به گزارش زنان» یادی از خانم عالیخانی داریم و هم در طول نمایشگاه نیز به صورت فراتر سعی میکنیم برنامههایی را تدارک ببینیم. همچنین در بخش اجتماعی نمایشگاه نیز آثاری که از ایشان قابلیت نمایش داشته باشند، در معرض دید میگذاریم.
بر این اساس، نمایشگاه «به گزارش زنان» شامل آثار زنان هنرمند نوگرا روز چهارشنبه اول مردادماه در موزه هنرهای معاصر تهران افتتاح میشود و تا پایان شهریورماه ادامه خواهد داشت.
